COLUMN: Gordijnen dicht

GESCHREVEN OP woensdag, 1 juni, 2011 - 09:51

André Krouwel, politicoloog aan de VU en wetenschappelijk directeur van Kieskompas
Vanuit het buitenland krijg je een ander perspectief op onze problemen. In Belgrado – vol demonstrerende nationalisten tegen de uitlevering van Mladic - moest ik denken aan de Nederlandse bezuinigingen. Gemeentelijke budgetten worden flink gekort, maar toch krijgt geen enkele Nederlandse stad daardoor dezelfde armoedige aanblik als Belgrado.

Toch weet ik zeker dat internationale samenwerking – bijvoorbeeld in de vorm van stedenbanden – het eerste slachtoffer is van bezuinigingen. Je hoort de argumenten al door de raadzalen vliegen: ‘wat hebben onze eigen burgers aan die snoepreisjes van burgemeesters en ambtenaren’, ‘waarom besteden we dat geld niet in onze eigen gemeente waar ook nog zo veel te doen  valt?’

Twintig jaar na de val van het IJzeren gordijn heeft Nederland nu zelf de gordijnen gesloten. De blik is naar binnen gekeerd en ontwikkelingssamenwerking is een smerig woord geworden, het equivalent van ‘verspilling’ of  ‘linkse hobby’s’. Toch is investeren in de West-Balkan - ‘het zwarte gat van Europa’ – absoluut geen geld over de balk smijten. Wanneer een deel van Europa verpaupert, krijgen we daar vroeg of later de rekening van gepresenteerd. Armoede is de beste voedingsbodem voor politiek extremisme en vijanddenken.

Economische ontwikkeling beperkt ook de immigratie: veel Italiaanse en Spaanse immigranten die in de jaren dertig en veertig naar Nederland waren gekomen, gingen weer terug toen het economisch beter ging met hun land in de jaren vijftig en zestig.

Door een beperkt deel van onze welvaart te investeren in samenwerking, ontstaan lange termijnvoordelen. We laten aan Serviërs, Kroaten, Bosniërs en Montenegrijnen zien dat zij bij het welvarende Europa horen en naar aansluiting moeten blijven streven. Natuurlijk moet je niet naïef en blind zijn voor de corrupte versmelting van het bedrijfsleven en de politiek op de Balkan. Maar er zijn veel goedwillende burgers die wel degelijk pogen een rechtsstaat te vestigen en hard werken aan en meer democratisch politiek regime. Als we onze rug toekeren, zullen velen van hen deze pogingen staken. Niet omdat ze niet geloven in de democratie of uitsluitend ‘subsidie-slurpende’ nep-democraten zijn, maar gewoon omdat ze ook gezinnen hebben die moeten eten.

Maar nog belangrijker is het om te laten zien dat ook in tijden dat het met ons slechter gaat – buiten de schuld om van onze eigen burgers – we niet alleen aan onszelf denken. Dat is nou een Judeo-Christelijke, westerse waarde die we moeten verdedigen.