Gezag burgemeester onder druk

GESCHREVEN OP dinsdag, 14 februari, 2012 - 11:32

Henk Zomerdijk, burgemeester van Duiven
Wie meent dat de nationale politie het leiderschap van burgemeesters bij crises niet behoeft aan te tasten, staat buiten de werkelijkheid. De verantwoordelijkheid van de burgemeester voor de openbare orde en veiligheid komt steeds meer onder druk te staan. De nationale politie zal dat proces alleen maar versterken. Grotere veiligheidsregio’s helpen daar ook zeker niet bij.

Als burgemeesters niet oppassen, zullen ze steeds vaker links en rechts worden ingehaald. Bij lokale incidenten vooral in de nachtelijke uren en in de weekends komt het steeds vaker voor dat burgemeesters de informatie op straat horen en niet van de politie of van de officier van justitie.

‘Weekendagenten’ beoordelen incidenten nogal eens door de grotestadsbril, waardoor burgemeesters van randgemeenten niet altijd tijdig worden geïnformeerd over zaken die ze wel willen weten. Officieren van justitie staan ook niet vaak te springen om burgemeesters meteen te informeren. Als de regionale pers en soms de nationale pers het nieuws al heeft opgepikt via sociale media wordt het voor burgemeesters nog moeilijker het lokale incident te managen. Je staat dan al met 3-0 achter.

Ik vrees dat dit probleem wanneer nationale politie en grotere veiligheidsregio’s er eenmaal zijn alleen maar groter wordt. De operationale leiders komen dan op nog grotere afstand te staan. En als je dan ook nog bij grotere incidenten met een meer justitieel ingestelde minister van Veiligheid en Justitie  (VenJ) - de korpsbeheerder - te maken hebt, kan het nog lastiger worden. Deze zal misschien minder moeite hebben om op de stoel van de burgemeester te gaan zitten dan de huidige minister van VenJ, oud-burgemeester Ivo Opstelten. Ik heb het dan nog niet over de Tweede Kamerleden, die nooit schuwen zich al negatief uit te spreken over burgemeesters voordat ze de precieze feiten kennen.

Burgemeesters kunnen hun rol van bestuursmanager en burgervader bij lokale crisis alleen goed spelen als ze vanaf het begin tijdig en goed worden geïnformeerd door het OM en de veiligheidsdiensten. Ze behoeven dan ook niet bang te zijn steeds te worden ingehaald door sociale media, die nu bij crises vaak al een paar uur eerder zijn met berichtgeving dan de officiële overheidskanalen. Snel communiceren, is bij crisis essentieel. Maar dan moet de burgemeester dat wel zelf kunnen bevorderen. Als communicatiemensen binnen de gegeven kaders niet de vrijheid hebben om snel te reageren op berichten en geruchten/onwaarheden kan het betrouwbare beeld dat de burger van de overheid behoort te hebben, gemakkelijk worden aangetast en kan de burgemeester zijn rol als boegbeeld en burgervader niet goed vervullen.