Na Rio+20: duurzame internationale samenwerking (4)

GESCHREVEN OP dinsdag, 26 juni, 2012 - 11:01

Thijs de la Court, wethouder duurzaamheid Lochem en vice-voorzitter Klimaatverbond
Rio+20 is nu definitief voorbij, een vlucht vol ‘duurzaamheidsspecialisten’ bracht ons weer terug op Schiphol. Wat is de opbrengst van 10 dagen vergaderen met zo’n 30 workshops, talloze gesprekken en onderdompeling in het mondiale netwerk met meer dan 50.000 deelnemers? Bij de afsluitende ontbijtsessie op het Nederlands consulaat stonden we, samen met Ben Knapen en Joop Atsma, hier bij stil.

De gemeenten zijn nadrukkelijk aan de orde geweest als cruciale factor voor beleid en actie richting een duurzame samenleving. Met nadruk op het feit dat we lokaal prachtige zaken voor elkaar kunnen krijgen, maar dat we het echt niet redden als we op een eilandje blijven zitten. Internationale samenwerking als fundament voor duurzame ontwikkeling dus.
Het hoofd milieubeleid van Rio de Janeiro: ‘Ik sprak een burgemeester uit een Zweedse stad. Hij vertelde trots over hun energiebesparing in de bestaande bouw, over hun wind- en zonneenergie, over klimaatneutraliteit die ze in 2030 zullen bereiken, over hun afvalbeleid. Prachtig vond ik het. Maar ze deden bijna niks op het vlak van internationale samenwerking. Ik vond dat onbegrijpelijk. Denken ze werkelijk dat ze op een eiland wonen? We kunnen het ons toch niet veroorloven om te doen alsof? De problematiek waarover we het de laatste dagen hebben gehad neemt alleen maar toe. Je zou daarvoor op z’n minst erkenning willen hebben en de blik naar buiten gericht willen zien. Ook voor gemeenten geldt dat, net als voor landelijke overheden.’
Ik zat in een workshop van ICLEI, het duurzame stedennetwerk van deze wereld. Ambitie overal, maar ook enorm veel vraag om hulp en samenwerking.

Publiek Maatschappelijke Samenwerking (PMS)
‘Vanuit het zuiden is ook veel te bieden’, vertelt Ashish Kothari van Greenpeace India. ‘Inspiratie bijvoorbeeld, want hier gebeuren vanuit zeer zware omstandigheden de meest mooie dingen.’
Hij wijst op grootschalige biomassaprogramma’s, efficiënte houtkachels, milieueducatie. ‘Bij ons is het al heel lang duidelijk dat we, als maatschappelijke organisaties, zelf de verantwoordelijkheid moeten nemen. We hebben geen sterke lokale overheid. We zijn een maatschappelijke partner die dus meters kan en moet maken en dat van onderop ook doet.’

In een andere workshop wordt voorgesteld om naast de Publiek Private Samenwerking, die vooral in de derde wereld een sterk negatieve connotatie kent (omdat de overheid vaak te zwak is en daarmee te weinig tegenkracht kan bieden aan het bedrijfsleven), een nieuwe term in te voeren. De Publiek Maatschappelijke Samenwerking (PMS).
‘Wij, lokale milieuorganisaties, buurtgroepen, vrouwenorganisaties en anderen, zijn uitstekend in staat om volwaardig bij te dragen aan een duurzame samenleving. Die erkenning is wezenlijk en daarvoor hebben we een overheid nodig die ons als partner ziet. Ons betrekt (en wij hen) bij het vormgeven van programma’s die goed zijn voor het milieu, voor de saamhorigheid, voor de economie’, vertelt een Braziliaanse partner.

Dit is wel het dominante thema van de workshops: ‘empowerment, local ownership, inclusiveness’ zijn kernthema’s.

Vertaling naar de praktijk
Wat blijft nu hangen, na tien dagen intensief vergaderen? Vooral de echo dat de samenleving in al haar diversiteit om samenwerking en vertrouwen vraagt. Dat je, ook als gemeente, niet op een eiland leeft. Met al je goede bedoelingen over klimaatneutraliteit, duurzaam bouwen of afvalbeleid, heb je nog geen antwoord op de uitdagingen van deze wereld. Dat kan wel als je je krachten bundelt, door concrete samenwerking. Door de coöperatieve energievereniging in je gemeente te verbinden met een initiatief uit Nicaragua, Zimbabwe of Indonesië. Door als Millennium Gemeente aan het werk te gaan met de duurzaamheidsdoelen, meetbaar en afrekenbaar. Door lid te worden van het Klimaatverbond, ICLEI en je aan te sluiten bij het Convenant of Mayors voor een Europese en mondiale verbinding tussen klimaatgemeenten. Dus door je permanent te laten inspireren door inhoud en praktijk. In die zin gaat Rio+20 gewoon door!
Geïnspireerd door de rijkdom en creativiteit die deze duurzame wereld te bieden heeft.